Công bố hợp quy và hợp chuẩn: Doanh nghiệp cần phân biệt rõ

Trong quá trình sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa trên thị trường, công bố hợp quy và hợp chuẩn là thủ tục quan trọng giúp doanh nghiệp chứng minh chất lượng, mức độ an toàn và sự phù hợp của sản phẩm theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa hai hình thức công bố này, dẫn đến sai hồ sơ, chậm tiến độ hoặc thậm chí bị xử phạt hành chính.

Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu đúng bản chất, phân biệt rõ sự khác nhau và lựa chọn hình thức áp dụng phù hợp.

1. Công bố hợp quy và hợp chuẩn là gì?

1.1 Công bố hợp quy là gì?

Công bố hợp quy là việc tổ chức, cá nhân tự công bố hoặc thông qua tổ chức chứng nhận xác nhận rằng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình hoặc môi trường phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng.

Theo quy định pháp luật, công bố hợp quy mang tính bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa thuộc danh mục quản lý chuyên ngành do các Bộ, ngành ban hành, đặc biệt là những sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe con người và môi trường.

1.2 Công bố hợp chuẩn là gì?

Công bố hợp chuẩn là việc tổ chức, cá nhân công bố đối tượng phù hợp với tiêu chuẩn áp dụng như TCVN, tiêu chuẩn cơ sở, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn quốc tế.

Khác với hợp quy, công bố hợp chuẩn mang tính tự nguyện, do doanh nghiệp chủ động thực hiện nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng uy tín thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

2. Vai trò của công bố hợp quy và hợp chuẩn trong sản xuất, kinh doanh

Việc thực hiện công bố hợp quy và hợp chuẩn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp:

• Đáp ứng yêu cầu pháp lý khi đưa sản phẩm ra thị trường
• Chứng minh sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng và an toàn
• Tạo niềm tin cho người tiêu dùng và đối tác
• Thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu, đấu thầu, phân phối
• Hạn chế rủi ro bị xử phạt, thu hồi sản phẩm

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, công bố hợp quy và hợp chuẩn không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là công cụ nâng cao giá trị sản phẩm.

3. Điểm giống nhau giữa công bố hợp quy và hợp chuẩn

Mặc dù khác nhau về tính chất pháp lý, nhưng cả hai vẫn có nhiều điểm tương đồng:

• Đều là hình thức công bố chất lượng sản phẩm
• Áp dụng cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu
• Đều dựa trên kết quả đánh giá sự phù hợp
• Có thể thực hiện thông qua tổ chức chứng nhận hoặc tự đánh giá
• Quy trình thực hiện được hướng dẫn tại Thông tư 28/2012/TT-BKHCN

Cả hai hình thức đều yêu cầu doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, lấy mẫu thử nghiệm và chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung công bố.

4. Quy trình cơ bản 

Quy trình thường bao gồm các bước:

1. Xác định đối tượng và căn cứ áp dụng
2. Lấy mẫu sản phẩm thử nghiệm
3. Đánh giá sự phù hợp theo phương thức tương ứng
4. Lập hồ sơ công bố
5. Nộp hồ sơ cho cơ quan quản lý hoặc lưu trữ theo quy định
6. Sử dụng dấu hợp quy (CR) hoặc ghi nhãn phù hợp tiêu chuẩn

Doanh nghiệp chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về nội dung đã công bố.

5. Những sai lầm doanh nghiệp thường gặp

Một số sai lầm phổ biến khi thực hiện gồm:

• Nhầm lẫn giữa quy chuẩn và tiêu chuẩn
• Không xác định đúng sản phẩm thuộc diện bắt buộc hay không
• Hồ sơ không đầy đủ hoặc sai phương thức đánh giá
• Không cập nhật quy định pháp luật mới

Việc hiểu sai có thể dẫn đến xử phạt hành chính, đình chỉ lưu thông sản phẩm hoặc chậm thông quan.

Đây là hai thủ tục quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản lý chất lượng sản phẩm. Hiểu đúng và phân biệt rõ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật. Đồng thời, điều này còn nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu quy định pháp luật. Ngoài ra, có thể hợp tác với đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để đảm bảo thực hiện đúng, đủ và hiệu quả.