Các mặt hàng xuất nhập khẩu phải kiểm tra trước thông quan

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, kiểm tra hàng hóa trước khi thông quan là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều nhóm sản phẩm thuộc diện quản lý chuyên ngành. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ danh mục hàng hóa cần kiểm tra, doanh nghiệp có thể đối mặt với nhiều rủi ro.

Chẳng hạn, hàng hóa có thể bị chậm thông quan hoặc giữ tại cảng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phát sinh chi phí lưu kho và nguy cơ bị xử phạt hành chính.

Vì vậy, bài viết dưới đây sẽ tổng hợp danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu cần kiểm tra trước khi thông quan. Nội dung được cập nhật theo các quy định pháp luật hiện hành. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động chuẩn bị hồ sơ và tối ưu quy trình thông quan.

1. Kiểm tra hàng hóa là gì?

Kiểm tra hàng hóa trong xuất nhập khẩu là hoạt động đánh giá chất lượng và mức độ an toàn của sản phẩm. Đồng thời, cơ quan chức năng xem xét tiêu chuẩn kỹ thuật và sự phù hợp quy chuẩn. Việc này được thực hiện trước khi hàng hóa được phép thông quan hoặc lưu thông tại Việt Nam.

Theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007, các sản phẩm có nguy cơ gây mất an toàn được xếp vào hàng hóa nhóm 2. Do đó, khi xuất khẩu hoặc nhập khẩu, các mặt hàng này bắt buộc phải được kiểm tra trước khi thông quan.

2. Vì sao doanh nghiệp cần kiểm tra hàng hóa trước thông quan?

Việc tuân thủ đúng quy định kiểm tra chuyên ngành mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Cụ thể, doanh nghiệp có thể:

• Trước hết, tránh rủi ro bị tạm dừng thông quan hoặc giữ hàng tại cảng.

• Đồng thời, hạn chế nguy cơ truy thu thuế và xử phạt hành chính.

• Ngoài ra, doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch giao hàng và tiến độ với đối tác.

• Về lâu dài, việc tuân thủ giúp nâng cao uy tín trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong bối cảnh cơ quan hải quan ngày càng siết chặt quản lý chuyên ngành, việc hiểu rõ danh mục hàng hóa cần kiểm tra trở thành yếu tố then chốt đối với doanh nghiệp.

3. Danh mục hàng hóa cần kiểm tra chất lượng trước khi thông quan

Hoạt động kiểm tra hàng hóa trước khi thông quan được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật. Trong đó, nổi bật gồm:

• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007

• Luật Hải quan 2014

• Các nghị định, thông tư và quyết định chuyên ngành

• Danh mục hàng hóa nhóm 2 do các bộ ban hành

Theo đó, mỗi bộ, ngành chịu trách nhiệm quản lý từng nhóm hàng hóa cụ thể. Việc quản lý căn cứ vào tính chất và mức độ rủi ro của sản phẩm.

Dưới đây là tổng hợp các nhóm hàng hóa phải kiểm tra chất lượng, phân loại theo cơ quan quản lý chuyên ngành.

3.1. Bộ Thông tin và Truyền thông

Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý các sản phẩm thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Theo đó, các mặt hàng này phải thực hiện chứng nhận và công bố hợp quy trước khi thông quan. Quy định được áp dụng theo Quyết định số 2261/QĐ-BTTTT.

Cụ thể, nhóm hàng gồm thiết bị viễn thông, thiết bị phát sóng và thiết bị vô tuyến. Do liên quan đến an ninh thông tin, các mặt hàng này thường bị kiểm tra nghiêm ngặt. Vì vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật đầy đủ.

3.2. Bộ Khoa học và Công nghệ

Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý các sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 có nguy cơ mất an toàn. Danh mục được ban hành theo Quyết định số 2711/QĐ-BKHCN.

Cụ thể, các mặt hàng phổ biến gồm mũ bảo hiểm, đồ chơi trẻ em và thiết bị điện gia dụng. Do đó, doanh nghiệp phải thực hiện chứng nhận hợp quy và chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật khi xuất nhập khẩu.

3.3. Bộ Công an

Bộ Công an quản lý các sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 kèm mã HS theo Quyết định số 9981/QĐ-BCA. Đây là nhóm hàng đặc thù, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh và trật tự xã hội.

Chẳng hạn, danh mục gồm thiết bị phòng cháy chữa cháy và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ chuyên dụng. Vì vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để tránh kéo dài thời gian thông quan.

3.4. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quản lý các sản phẩm có nguy cơ mất an toàn theo Thông tư số 16/2021/TT-BNNPTNT. Đây là nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Cụ thể, các mặt hàng phổ biến gồm thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, phân bón và giống cây trồng. Đặc biệt, hàng nhập khẩu thường chịu quy trình kiểm tra chặt chẽ về chất lượng và an toàn sinh học.

3.5. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quản lý các sản phẩm liên quan đến an toàn lao động theo Thông tư số 01/2021/TT-BLĐTBXH. Do đó, các mặt hàng này chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt khi nhập khẩu.

Cụ thể, danh mục gồm máy móc và thiết bị có yêu cầu cao về an toàn lao động. Trong thực tế, doanh nghiệp phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành với cả máy mới và đã qua sử dụng.

3.6. Bộ Giao thông Vận tải

Bộ Giao thông Vận tải quản lý các sản phẩm phải chứng nhận trước khi thông quan theo Thông tư số 12/2022/TT-BGTVT. Quy định này áp dụng cho cả hàng nhập khẩu và hàng sản xuất trong nước.

Cụ thể, nhóm hàng gồm ô tô, xe máy, phụ tùng và linh kiện phương tiện giao thông.

3.7. Bộ Công Thương

Bộ Công Thương quản lý các mặt hàng nhóm 2 phải kiểm tra chất lượng theo Quyết định số 1182/QĐ-BCT.

Cụ thể, danh mục gồm hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp, thiết bị điện, pin và ắc quy. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng mã HS và diện kiểm tra ngay từ đầu.

4. Lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp

Source: Vietnam Plus

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng chuyên nghiệp và siết chặt quản lý. Sự chủ động trong khâu kiểm tra chuyên ngành sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh.