Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026

1. Hàng hóa cấm xuất khẩu là gì?

Hàng hóa cấm xuất khẩu là những loại hàng hóa không được phép đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam dưới mọi hình thức thương mại, trừ các trường hợp đặc biệt được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Quy định về cấm xuất khẩu được ban hành nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ di sản văn hóa và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế phát triển mạnh, việc nắm rõ danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026 là điều đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh xuất nhập khẩu. Chỉ cần vi phạm một quy định nhỏ liên quan đến hàng hóa cấm xuất khẩu, doanh nghiệp có thể đối mặt với các mức phạt rất lớn, thậm chí bị xử lý hình sự.

2. Căn cứ pháp lý về hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026 hiện được áp dụng theo:

• Nghị định 69/2018/NĐ-CP về quản lý ngoại thương
• Luật Đầu tư 2025
• Luật Di sản văn hóa
• Luật Chăn nuôi 2018
• Luật Trồng trọt 2018
• Các thông tư hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch

Ngoài ra, Việt Nam còn áp dụng nhiều quy định quốc tế như Công ước CITES về bảo vệ động thực vật hoang dã nguy cấp.

3. Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026 mới nhất

3.1 Vũ khí, đạn dược và thiết bị quân sự

Đây là nhóm hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt nghiêm ngặt. Các mặt hàng bị cấm xuất khẩu bao gồm:

• Vũ khí quân dụng
• Đạn dược
• Vật liệu nổ
• Thiết bị kỹ thuật quân sự
• Công cụ hỗ trợ đặc biệt

Việc cấm xuất khẩu nhóm hàng hóa này nhằm bảo đảm an ninh quốc gia và phòng chống buôn bán vũ khí trái phép xuyên biên giới.

Những sản phẩm liên quan đến quốc phòng có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, trật tự và chủ quyền quốc gia. Vì vậy, hoạt động xuất khẩu chỉ được thực hiện trong trường hợp đặc biệt theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

3.2 Sản phẩm mật mã bảo vệ bí mật Nhà nước

Các sản phẩm mật mã chuyên dùng để bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước cũng thuộc diện cấm xuất khẩu.

Nhóm này bao gồm:

• Thiết bị mã hóa thông tin
• Phần mềm mật mã chuyên dụng
• Công nghệ bảo mật cấp Nhà nước

Việc kiểm soát xuất khẩu nhằm tránh rò rỉ công nghệ bảo mật quan trọng và bảo vệ an toàn thông tin quốc gia.

3.3 Di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia

Một trong những nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu được quan tâm nhiều hiện nay là:

• Di vật lịch sử
• Cổ vật có giá trị văn hóa
• Bảo vật quốc gia
• Hiện vật khảo cổ quý hiếm

Việt Nam sở hữu nhiều giá trị văn hóa và lịch sử đặc biệt. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, nhiều cổ vật có thể bị đưa trái phép ra nước ngoài, gây thất thoát di sản dân tộc.

Ngoài ra, các sản phẩm văn hóa thuộc diện cấm phổ biến hoặc lưu hành tại Việt Nam cũng không được phép xuất khẩu.

3.4 Xuất bản phẩm và tem bưu chính thuộc diện cấm

Danh mục cấm xuất khẩu còn bao gồm: xuất bản phẩm bị cấm lưu hành, tài liệu phản động, văn hóa phẩm độc hại và tem bưu chính bị cấm kinh doanh và trao đổi. Các sản phẩm này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh chính trị, văn hóa và xã hội.

3.5 Gỗ rừng tự nhiên

Theo quy định hiện hành, gỗ tròn và gỗ xẻ từ rừng tự nhiên trong nước thuộc diện cấm xuất khẩu. Việc khai thác rừng tự nhiên quá mức có thể dẫn đến mất cân bằng sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và xói mòn đất và lũ lụt. 

Do đó, Nhà nước tăng cường kiểm soát nhằm bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững.

3.6 Động vật và thực vật hoang dã quý hiếm

Đây là nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu có phạm vi rất rộng và được kiểm soát nghiêm ngặt theo Công ước CITES. Bao gồm:

• Động vật hoang dã nguy cấp
• Thực vật quý hiếm
• Ngà voi
• Sừng tê giác
• Mẫu vật động vật rừng nhóm IA, IB
• Sản phẩm chế tác từ động vật quý hiếm

Một số loài được quản lý nghiêm ngặt gồm: tê giác trắng, tê giác đen, voi châu Phi và các loài thú quý hiếm nhóm I. Ngoài ra, nhiều loài thủy sản quý hiếm cũng nằm trong danh mục cấm xuất khẩu năm 2026.

3.7 Giống vật nuôi và nguồn gen cây trồng quý hiếm

Nhằm bảo tồn nguồn gen quốc gia, nhiều loại giống vật nuôi quý hiếm, giống cây trồng đặc biệt và nguồn gen bản địa có giá trị được đưa vào danh mục cấm xuất khẩu.

Nguồn gen quý hiếm có giá trị lớn đối với nghiên cứu khoa học, phát triển nông nghiệp, bảo tồn sinh học và an ninh lương thực quốc gia. Việc kiểm soát xuất khẩu giúp tránh nguy cơ thất thoát tài nguyên di truyền ra nước ngoài.

3.8 Hóa chất thuộc danh mục cấm

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026 còn bao gồm nhiều loại hóa chất nguy hiểm như:

• Hóa chất Bảng 1 theo Công ước vũ khí hóa học
• Hóa chất độc hại
• Chất cấm trong sản xuất công nghiệp

Một số hóa chất có khả năng gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và bị sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí. Do đó, Nhà nước kiểm soát rất nghiêm hoạt động xuất khẩu nhóm hàng này.

4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi xuất khẩu hàng hóa năm 2026?

4.1 Chủ động kiểm tra mã HS hàng hóa

Mỗi mặt hàng xuất khẩu đều được quản lý thông qua mã HS. Doanh nghiệp cần:

• Kiểm tra chính xác mã HS
• Đối chiếu với danh mục cấm xuất khẩu
• Cập nhật quy định mới nhất

Việc xác định sai mã HS có thể dẫn đến vi phạm pháp luật và bị xử phạt nặng.

4.2 Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ

Đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• Giấy phép xuất khẩu
• Chứng nhận kiểm dịch
• Chứng nhận nguồn gốc
• Hồ sơ hải quan đầy đủ

Thiếu hồ sơ hợp lệ có thể khiến hàng hóa bị giữ tại cửa khẩu hoặc bị xử phạt.

4.3 Theo dõi cập nhật pháp luật thường xuyên

Quy định về cấm xuất khẩu có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn. Vì vậy, doanh nghiệp cần:

• Theo dõi văn bản mới
• Cập nhật thông tư hướng dẫn
• Tham khảo tư vấn pháp lý khi cần thiết

Điều này giúp giảm thiểu rủi ro và bảo đảm hoạt động xuất khẩu diễn ra thuận lợi.

5. Mức xử phạt khi vi phạm

Các hành vi xuất khẩu hàng hóa thuộc danh mục cấm có thể bị:

• Phạt tiền rất lớn
• Tịch thu hàng hóa
• Đình chỉ hoạt động kinh doanh
• Truy cứu trách nhiệm hình sự

Tùy vào mức độ vi phạm, giá trị hàng hóa và hậu quả gây ra mà cơ quan chức năng sẽ áp dụng hình thức xử lý phù hợp.

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu năm 2026 được xây dựng nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam. Trong bối cảnh hoạt động thương mại toàn cầu ngày càng phát triển, việc hiểu rõ quy định về cấm xuất khẩu là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu đúng quy định.