So sánh DEM và DET trong vận tải Container

Trong hoạt động xuất nhập khẩu bằng đường biển, DEM và DET là hai loại phụ phí phát sinh rất phổ biến đối với doanh nghiệp sử dụng container. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa hai loại phí này, dẫn đến việc phát sinh chi phí ngoài dự kiến trong quá trình giao nhận hàng hóa.

1. DEM và DET là gì?

DEM và DET đều là phụ phí liên quan đến việc sử dụng container của hãng tàu trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi hết thời gian miễn phí (free time), doanh nghiệp sẽ bắt đầu bị tính phí lưu container.

1.1 DEM là gì?

DEM (Demurrage) là phí lưu container tại bãi cảng. Khoản phí này phát sinh khi container nằm tại cảng vượt quá thời gian miễn phí do hãng tàu quy định.

Đối với hàng nhập khẩu, thời gian DEM thường được tính từ khi container được dỡ xuống cảng đích đến cho đến khi doanh nghiệp hoàn tất thủ tục và kéo container ra khỏi cảng. Với hàng xuất khẩu, DEM được tính từ thời điểm container hạ bãi chờ xuất tàu.

Bản chất của DEM là phí lưu bãi mà cảng thu từ hãng tàu, sau đó hãng tàu thu lại từ khách hàng. Phí này thường được tính theo số ngày và theo từng container.

1.2 DET là gì?

DET (Detention) là phí lưu container ngoài cảng. Loại phí này phát sinh khi doanh nghiệp giữ container tại kho riêng hoặc địa điểm ngoài cảng quá thời gian miễn phí mà hãng tàu cho phép.

Thông thường, sau khi kéo container khỏi cảng để dỡ hàng hoặc đóng hàng, doanh nghiệp phải hoàn trả container rỗng cho hãng tàu trong thời gian quy định. Nếu trả trễ, phí DET sẽ bắt đầu được tính.

Khác với DEM phát sinh tại cảng, DET phát sinh trong quá trình doanh nghiệp sử dụng container bên ngoài cảng hoặc depot.

1.3 Phân biệt thêm với phí Storage

Ngoài DEM và DET, doanh nghiệp cũng thường gặp phí storage trong vận tải container.

Storage là phí lưu kho bãi do cảng thu trực tiếp từ khách hàng khi container lưu tại cảng quá thời gian miễn phí. Trong khi đó, DEM thường do hãng tàu thu. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp dễ nhầm lẫn giữa hai loại phí này.

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể đồng thời phát sinh cả DEM và Storage nếu container lưu tại cảng quá lâu.

2. Vì sao doanh nghiệp dễ phát sinh phí DEM và DET?

Trong thực tế vận hành, 2 loại phí này thường phát sinh do nhiều nguyên nhân liên quan đến chứng từ, thủ tục và kế hoạch giao nhận hàng. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Chậm thông quan hoặc thiếu chứng từ hải quan.
• Kế hoạch lấy hàng và trả container không đồng bộ.
• Ùn tắc tại cảng hoặc depot.
• Thiếu phương tiện vận chuyển nội địa.
• Kho bãi của doanh nghiệp chưa sẵn sàng nhận hàng.
• Phát sinh kiểm hóa hoặc kiểm tra chuyên ngành.

Theo nhiều đơn vị logistics, đây là nhóm chi phí có thể tăng rất nhanh nếu doanh nghiệp không kiểm soát sát tiến độ giao nhận container.

3. Cách tính phí DEM và DET

Trên thực tế, phí DEM và DET thường được hãng tàu tính theo số ngày vượt quá thời gian miễn phí (free time) và theo từng loại container.

Công thức tính phổ biến:

• Phí DEM/DET = Số ngày vượt free time × Mức phí/ngày × Số lượng container

Trong đó:

• Free time là số ngày miễn phí hãng tàu cho phép sử dụng container mà chưa bị tính phí.
• Mức phí/ngày phụ thuộc vào hãng tàu, loại container (20ft, 40ft, lạnh…), tuyến vận chuyển và thời điểm thị trường.
• Phí thường tăng dần theo số ngày lưu container thực tế.

Ví dụ, hãng tàu miễn phí 5 ngày lưu container. Nếu doanh nghiệp trả container trễ thêm 3 ngày và mức phí là 40 USD/ngày/container, chi phí phát sinh cho số lượng 1 container sẽ là: 3 ngày × 40 USD x 1 = 120 USD

Đối với container lạnh hoặc các giai đoạn cao điểm logistics, mức phí DEM và DET có thể tăng đáng kể so với container thường.

Ngoài ra, mỗi hãng tàu sẽ có chính sách free time và biểu phí khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ booking, Arrival Notice hoặc trao đổi trực tiếp với hãng tàu để chủ động tính toán chi phí phát sinh.

4. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế phí DEM và DET?

Trong bối cảnh chi phí logistics tiếp tục tăng, nhiều doanh nghiệp đang ưu tiên kiểm soát 2 loại phí như một phần trong chiến lược tối ưu chi phí vận tải.

Để hạn chế phát sinh các loại phí này, doanh nghiệp cần:

• Chủ động kiểm tra thời gian free time ngay khi nhận booking hoặc Arrival Notice.
• Chuẩn bị đầy đủ chứng từ trước khi hàng cập cảng.
• Phối hợp sớm với đơn vị vận tải nội địa và kho bãi.
• Theo dõi sát tiến độ thông quan và kế hoạch trả container.
• Làm việc trước với hãng tàu trong trường hợp cần xin thêm free time.

Đối với các lô hàng có nguy cơ phát sinh lưu bãi kéo dài, doanh nghiệp cũng cần tính trước chi phí để tránh ảnh hưởng đến tổng chi phí logistics và biên lợi nhuận đơn hàng.

5. Trường hợp không phát sinh phí DEM và DET

Trong thực tế, doanh nghiệp sẽ không bị tính phí DEM và DET nếu hoàn tất việc lấy hàng và trả container trong thời gian miễn phí (free time) do hãng tàu quy định.

Cụ thể:

• Không phát sinh phí DEM khi container được lấy khỏi cảng trước thời hạn lưu bãi miễn phí.
• Không phát sinh phí DET khi container rỗng được hoàn trả đúng thời gian quy định cho hãng tàu hoặc depot.
• Ngoài ra, một số trường hợp doanh nghiệp có thể được hãng tàu hỗ trợ gia hạn free time tùy theo tình hình vận chuyển, lịch tàu hoặc thỏa thuận thương mại giữa các bên.

Việc chủ động theo dõi tiến độ giao nhận, chuẩn bị đầy đủ chứng từ và phối hợp sớm với các đơn vị liên quan sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ phát sinh hai loại phụ phí này trong quá trình vận tải container.

Việc hiểu đúng DEM và DET không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế chi phí phát sinh mà còn hỗ trợ tối ưu toàn bộ quy trình vận tải container. Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng cạnh tranh, kiểm soát tốt các phụ phí logistics đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành và giảm áp lực chi phí trong chuỗi cung ứng.