Thông tư số 85: Những điểm mới doanh nghiệp cần nắm từ 15/9/2026  

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, sai sót trong phân loại hàng hóa có thể làm phát sinh chi phí và chậm thông quan. Nhằm hoàn thiện quy định, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC về phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026. 

Văn bản sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 và được kỳ vọng sẽ góp phần đơn giản hóa nhiều thủ tục, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

1. Vì sao Thông tư số 85 được ban hành?  

Việc ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC không chỉ nhằm thay thế, bổ sung các quy định hiện hành mà còn hướng đến xây dựng một hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch và phù hợp với xu hướng số hóa trong hoạt động hải quan.

Theo định hướng của Bộ Tài chính, Thông tư tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với công tác phân tích và phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh số lượng mặt hàng lưu thông ngày càng lớn, trong khi yêu cầu về tính chính xác trong việc xác định mã HS ngày càng cao.

Bên cạnh đó, văn bản cũng tạo nền tảng để cơ quan Hải quan tăng cường kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý chuyên ngành và người khai hải quan, từng bước giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch trong toàn bộ quy trình.

2. Thông tư số 85 áp dụng cho những đối tượng nào? 

Thông tư số 85/2026/TT-BTC áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động phân loại và phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Cụ thể, đối tượng áp dụng gồm người khai hải quan, cơ quan Hải quan, công chức Hải quan và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc phân loại hàng hóa, phân tích hàng hóa cũng như xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. 

Việc mở rộng phạm vi áp dụng giúp thống nhất quy trình quản lý, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên trong hoạt động hải quan. 

3. Những thay đổi đáng chú ý doanh nghiệp cần quan tâm

3.1. Hoàn thiện quy định về phân loại hàng hóa và xác định mã số HS

Nội dung tập trung vào việc bổ sung căn cứ xác định tên gọi, mô tả và mã số hàng hóa đối với những mặt hàng chưa đủ cơ sở phân loại theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

3.2. Chuyển đổi số trong thủ tục hải quan 

Một trong những điểm nổi bật của Thông tư số 85/2026/TT-BTC là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu. Theo đó, việc xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam sẽ được đẩy mạnh nhằm tạo nguồn dữ liệu thống nhất phục vụ tra cứu, phân tích và xác định mã số HS.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng khuyến khích kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan, cơ quan quản lý chuyên ngành và người khai hải quan. Việc số hóa quy trình giúp giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế sai sót trong quá trình khai báo và nâng cao tính minh bạch trong công tác quản lý. Đây là nền tảng quan trọng để hướng tới mô hình hải quan số, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.

3.3. Quy định về máy liên hợp, tổ hợp máy

Thông tư số 85/2026/TT-BTC đã điều chỉnh một số quy định đối với máy liên hợp và tổ hợp máy thuộc các Chương 84, 85 và 90 nhằm đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị.

Theo quy định mới, trường hợp các máy được nhập khẩu trong cùng một chuyến hàng sẽ không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi như trước đây. Ngoài ra, doanh nghiệp được phép nộp hồ sơ đăng ký Danh mục trước thời điểm đăng ký tờ khai nhập khẩu của lô hàng đầu tiên thay vì phải hoàn thành trước lần nhập khẩu đầu tiên. Thay đổi này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, đặc biệt đối với các dự án đầu tư hoặc dây chuyền sản xuất có nhiều lô hàng nhập khẩu trong cùng một giai đoạn.

3.4. Lấy mẫu và xử lý khiếu nại

Thông tư số 85/2026/TT-BTC cũng bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện quy trình lấy mẫu, xử lý hồ sơ và giải quyết khiếu nại trong hoạt động phân loại hàng hóa. Theo đó, nếu người khai hải quan vắng mặt, việc lấy mẫu chỉ cần có sự chứng kiến của một trong các bên như doanh nghiệp kinh doanh cảng, cơ quan nhà nước tại khu vực hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải, thay vì yêu cầu nhiều bên tham gia như trước. Bên cạnh đó, Thông tư quy định rõ thời hạn xử lý hồ sơ của cơ quan Hải quan sau khi tiếp nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi, giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn trong việc theo dõi tiến độ giải quyết.

Đối với trường hợp phát sinh tranh chấp về kết quả phân tích hoặc phân loại hàng hóa, mẫu sẽ được lưu giữ trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày ban hành thông báo để phục vụ việc giải quyết khiếu nại. Quy định này góp phần bảo đảm quyền lợi của người khai hải quan, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khách quan trong quá trình xử lý hồ sơ.

4.Thông tư số 85 mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp? 

Việc ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC không chỉ giúp hoàn thiện khung pháp lý về phân loại hàng hóa mà còn tạo nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan. Với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa quy trình, doanh nghiệp có thể tiết kiệm thời gian xử lý hồ sơ, giảm lượng giấy tờ phải chuẩn bị và hạn chế những sai sót trong quá trình khai báo.

Bên cạnh đó, các quy định mới về phân loại hàng hóa, xác định mã số HS và xử lý hồ sơ giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn khi thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu. Điều này góp phần giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp, hạn chế việc điều chỉnh sau thông quan và tối ưu chi phí vận hành.

Đối với các doanh nghiệp thường xuyên nhập khẩu máy móc, thiết bị hoặc hàng hóa có tính chất kỹ thuật phức tạp, những thay đổi trong Thông tư cũng giúp đơn giản hóa một số thủ tục, nâng cao tính chủ động trong việc chuẩn bị hồ sơ và xây dựng kế hoạch nhập khẩu. Về lâu dài, khi hệ thống dữ liệu được đồng bộ và quy trình xử lý tiếp tục được số hóa, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ một môi trường hải quan minh bạch, hiện đại và hiệu quả hơn.

5. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì? 

Mặc dù Thông tư số 85/2026/TT-BTC sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị ngay từ bây giờ để quá trình triển khai diễn ra thuận lợi. Việc rà soát lại quy trình phân loại hàng hóa, cập nhật mã HS và kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ kỹ thuật sẽ giúp hạn chế sai sót trong quá trình khai báo và thông quan.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên thường xuyên theo dõi các hướng dẫn của cơ quan Hải quan để kịp thời nắm bắt những quy định mới và điều chỉnh quy trình nội bộ nếu cần thiết. Việc đào tạo nhân sự phụ trách xuất nhập khẩu, chuẩn hóa dữ liệu hàng hóa và phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan cũng là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh với các thay đổi của Thông tư.

Chủ động chuẩn bị trước khi văn bản có hiệu lực không chỉ giúp giảm rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan mà còn góp phần tối ưu thời gian thông quan, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu trong dài hạn.

Thông tư số 85/2026/TT-BTC đánh dấu một bước tiến trong quá trình hiện đại hóa công tác phân loại hàng hóa và cải cách thủ tục hải quan tại Việt Nam. Những quy định mới không chỉ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý mà còn thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động cập nhật nội dung của Thông tư số 85, rà soát quy trình phân loại hàng hóa và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trước thời điểm văn bản có hiệu lực sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, tối ưu thời gian thông quan và nâng cao hiệu quả hoạt động.